ᮕᮢᮨᮞᮤᮓᮦᮔ᮪ ᮘᮧᮓᮧ
ᮞᮤᮊᮤ ᮃᮝᮊᮦ ᮓᮦᮝᮦᮊ᮪ ᮜᮌᮤ ᮓᮤᮕᮤᮙ᮪ᮕᮤᮔ᮪ ᮝᮧᮀ ᮞᮤᮀ ᮓᮤᮃᮛᮔᮤ ᮘᮧᮓᮧ (ᮌᮧᮘᮣᮧᮌ᮪), ᮞᮤᮀ ᮇᮛ ᮛᮥᮙᮀᮞ ᮚᮦᮔ᮪ ᮃᮝᮊᮦ ᮓᮦᮝᮦᮊ᮪ ᮊᮥᮝᮦ ᮘᮧᮓᮧ ᮜᮔ᮪ ᮙᮥᮜᮔᮦ ᮇᮛ ᮒᮅ ᮌᮨᮜᮨᮙ᮪ ᮞᮤᮔᮅ. ᮔᮍᮤᮀ ᮙᮜᮂ ᮙᮤᮜᮤᮂ ᮔᮥᮜᮁᮔ ᮊᮨᮘᮧᮓᮧᮃᮔᮦ ᮙᮛᮀ ᮝᮧᮀ ᮜᮤᮚ. ᮞᮤᮀ ᮜᮥᮝᮤᮂ ᮍ᮪ᮌᮥᮙᮥᮔ᮪ᮔ, ᮝᮧᮀ-ᮝᮧᮀ ᮕᮤᮔ᮪ᮒᮨᮁ ᮔᮀ ᮞᮊᮥᮕᮤᮍᮦ ᮊᮚ ᮇᮛ ᮙᮞᮜᮂ ᮓᮤᮌᮝ ᮙᮣᮨᮘᮥ ᮔᮀ ᮊᮠᮔᮔ᮪ ᮊᮚ ᮊᮥᮝᮦ. ᮙᮜᮂ ᮃᮔ ᮞᮤᮀ ᮍᮔ᮪ᮒᮤ ᮘᮀᮌ ᮍᮥᮀᮌᮂ-ᮅᮀᮌᮂ ᮊᮛᮧ ᮙ᮪ᮘᮦᮜᮔᮤ ᮃᮕ ᮝᮆ ᮞᮤᮀ ᮓᮓᮤ ᮊᮨᮘᮧᮓᮧᮃᮔᮦ ᮕᮤᮙ᮪ᮕᮤᮔᮔᮦ.
ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮀ ᮊᮥᮝᮦ ᮓᮤᮅᮎᮕ᮪ᮔ ᮊᮛᮧ ᮙᮞ᮪ ᮒᮤᮚᮧ, ᮊᮨᮒᮤᮃ ᮘᮦᮙ᮪ ᮅᮔᮤᮗᮨᮁᮞᮤᮒᮞ᮪ ᮌᮏᮂ ᮙᮓ, ᮜᮤᮝᮒ᮪ ᮅᮀᮌᮠᮔᮦ ᮔᮀ ᮄᮔ᮪ᮞ᮪ᮒᮌᮢᮙ᮪. ᮕᮔᮨᮙᮥᮔᮦ ᮜᮀᮞᮥᮀ ᮓᮓᮤ ᮇᮙᮧᮍᮔ᮪ ᮔᮀ ᮈᮔ᮪ᮓᮤ-ᮈᮔ᮪ᮓᮤ, ᮃᮔ ᮞᮤᮀ ᮞᮨᮒᮥᮏᮥ ᮃᮔ ᮞᮤᮀ ᮇᮛ ᮒᮢᮤᮙ. ᮔᮌᮤᮀ ᮕᮜᮤᮀ ᮇᮛ, ᮕᮨᮁᮑᮒᮃᮔ᮪ ᮊᮥᮝᮦ ᮙ᮪ᮘᮥᮊᮊ᮪ ᮓᮤᮞ᮪ᮊᮥᮞᮤ ᮔᮦᮀ ᮒᮨᮍᮂ ᮙᮞᮡᮛᮊᮒ᮪ ᮘᮘᮌᮔ᮪ ᮊᮠᮔᮔ᮪ ᮊᮨᮕᮨᮙᮤᮙ᮪ᮕᮤᮔᮔ᮪ ᮞᮤᮊᮤ.
ᮚᮦᮔ᮪ ᮙᮤᮒᮥᮛᮥᮒ᮪ ᮕᮔᮨᮙᮥᮊᮥ ᮕᮢᮤᮘᮓᮤ, ᮃᮔ ᮘᮨᮔᮨᮛᮦ ᮅᮌ ᮞᮤᮀ ᮓᮤᮇᮙᮧᮀᮔ ᮙᮅ. ᮞᮏᮢᮧᮔᮦ ᮙᮞ ᮊᮨᮕᮨᮙᮤᮙ᮪ᮕᮤᮔᮔᮦ, ᮇᮛ ᮕᮒᮤ ᮊᮒᮧᮔ᮪ ᮃᮔ ᮇᮝᮂ-ᮇᮝᮠᮔ᮪ ᮌᮨᮓᮦ ᮞᮤᮀ ᮔ᮪ᮓᮞᮁ ᮔᮦᮀ ᮘᮘᮌᮔ᮪ ᮆᮊᮧᮔᮧᮙᮤ. ᮞᮤᮀ ᮃᮔ ᮙᮥᮀ ᮕᮢᮧᮌᮢᮙ᮪-ᮕᮢᮧᮌᮢᮙ᮪ ᮞᮤᮀ ᮊᮒᮧᮔ᮪ ᮛᮙᮦ ᮔᮀ ᮕᮨᮁᮙᮥᮊᮃᮔ᮪, ᮔᮌᮤᮀ ᮓᮞᮛᮦ ᮇᮛ ᮊᮥᮝᮒ᮪. ᮛᮊᮡᮒ᮪ ᮎᮤᮜᮤᮊ᮪ ᮄᮞᮤᮂ ᮕᮓ ᮍᮨᮜᮥᮂ, ᮛᮨᮌ-ᮛᮨᮌ ᮕᮓ ᮌᮥᮀᮌᮂ, ᮜᮔ᮪ ᮓᮚ ᮒᮥᮊᮥ ᮕᮓ ᮙᮥᮓᮥᮔ᮪.
ᮞᮤᮊᮤ ᮕᮛ ᮕᮨᮜᮊᮥ ᮅᮞᮠ ᮕᮓ ᮍᮢᮞ ᮚᮦᮔ᮪ ᮆᮊᮧᮔᮧᮙᮤ ᮇᮛ ᮃᮕᮤᮊ᮪-ᮃᮕᮤᮊ᮪ ᮘᮆ. ᮃᮊᮦᮂ ᮞᮤᮀ ᮙᮥᮀ ᮘᮤᮞ ᮘᮨᮁᮒᮠᮔ᮪, ᮇᮛ ᮘᮤᮞ ᮍᮨᮙ᮪ᮘᮀᮔ ᮅᮞᮠᮔᮦ ᮊᮚ ᮌᮨᮙᮤᮚᮦᮔ᮪. ᮒᮧᮊᮧ-ᮒᮧᮊᮧ ᮞᮨᮕᮤ, ᮕᮢᮧᮚᮦᮊ᮪ ᮇᮛ ᮙᮣᮊᮥ ᮜᮔ᮪ᮎᮁ, ᮜᮔ᮪ ᮕᮨᮁᮕᮥᮒᮛᮔ᮪ ᮓᮥᮝᮤᮒ᮪ ᮕᮓ ᮃᮜᮧᮔ᮪. ᮝᮧᮀ ᮓᮌᮀ ᮎᮤᮜᮤᮊ᮪ ᮍᮔ᮪ᮒᮤ ᮌᮨᮓᮦ ᮕᮓ ᮍ᮪ᮌᮢᮥᮔ᮪ᮓᮨᮜ᮪ ᮃᮙᮁᮌ ᮊᮠᮔᮔ᮪ ᮇᮛ ᮙᮨᮞ᮪ᮒᮤ.
ᮕᮍᮀᮌᮥᮛᮔ᮪ ᮅᮌ ᮊᮒᮧᮔ᮪ ᮔᮀ ᮈᮔ᮪ᮓᮤ-ᮈᮔ᮪ᮓᮤ. ᮘᮧᮎᮂ-ᮘᮧᮎᮂ ᮈᮔᮧᮙ᮪ ᮞᮤᮀ ᮝᮤᮞ᮪ ᮜᮥᮜᮥᮞ᮪ ᮞᮨᮊᮧᮜᮂ ᮅᮒᮝ ᮊᮥᮜᮤᮃᮂ ᮃᮊᮦᮂ ᮞᮤᮀ ᮓᮥᮛᮥᮀ ᮇᮜᮤᮂ ᮌᮝᮦᮃᮔ᮪. ᮔᮍᮤᮀ ᮞᮤᮀ ᮊᮨᮛᮨᮕ᮪ ᮓᮤᮌᮛᮕ᮪ ᮕᮨᮙᮨᮛᮤᮔ᮪ᮒᮂ ᮙᮜᮂ ᮕᮢᮧᮌᮢᮙ᮪ ᮞᮤᮀ ᮇᮛ ᮕᮒᮤ ᮕᮨᮔ᮪ᮒᮤᮀ. ᮓᮥᮓᮥ ᮇᮛ ᮇᮜᮤᮂ ᮍ᮪ᮌᮝᮦ ᮕᮢᮧᮌᮢᮙ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮊᮥᮓᮥᮔᮦ ᮞᮤᮀ ᮜᮥᮝᮤᮂ ᮕᮢᮤᮇᮛᮤᮒᮞ᮪ ᮚ ᮜᮕᮍᮔ᮪ ᮊᮨᮁᮏ ᮜᮔ᮪ ᮊᮨᮞ᮪ᮒᮘᮤᮜᮔ᮪ ᮆᮊᮧᮔᮧᮘᮤ.
ᮃᮔ ᮕᮢᮧᮌᮢᮙ᮪ ᮙᮊᮔ᮪ ᮘᮨᮁᮌᮥᮐᮤ ᮌᮢᮒᮤᮞ᮪ ᮞᮤᮀ ᮓᮔᮔᮦ ᮑᮨᮓᮧᮒ᮪ ᮃᮀᮌᮛᮔ᮪ ᮌᮨᮓᮦ ᮘᮍᮨᮒ᮪. ᮔᮍᮤᮀ ᮕᮨᮜᮊ᮪ᮞᮔᮃᮔᮦ ᮓᮤᮛᮞ ᮇᮛ ᮒᮨᮕᮒ᮪ ᮞᮞᮛᮔ᮪, ᮃᮙᮁᮌ ᮊᮘᮦᮂ ᮞᮤᮞ᮪ᮝ, ᮞᮥᮌᮤᮂ ᮅᮒᮝ ᮙᮣᮛᮒ᮪, ᮕᮓ ᮈᮔ᮪ᮒᮥᮊ᮪ ᮏᮒᮂ ᮞᮤᮀ ᮕᮓ. ᮕᮓᮠᮜ᮪ ᮞᮤᮀ ᮜᮥᮝᮤᮂ ᮘᮥᮒᮥᮂ ᮙᮨᮞ᮪ᮒᮤᮔᮦ ᮘᮧᮎᮂ-ᮘᮧᮎᮂ ᮞᮨᮊᮀ ᮊᮨᮜᮥᮃᮁᮌ ᮇᮛ ᮙᮙ᮪ᮕᮥ. ᮚᮦᮔ᮪ ᮇᮛ ᮓᮤᮃᮒᮥᮁ ᮍᮔ᮪ᮒᮤ ᮎᮨᮒ, ᮃᮀᮌᮛᮔ᮪ᮌᮨᮓᮦ ᮊᮥᮝᮦ ᮙᮥᮀ ᮓᮓᮤ ᮘᮨᮘᮔ᮪ ᮒᮔ᮪ᮕ ᮊᮞᮤᮜ᮪ ᮞᮤᮀ ᮙᮊ᮪ᮞᮤᮙᮜ᮪.
ᮕᮢᮨᮞᮤᮓᮦᮔ᮪ ᮙᮦᮜᮥ ᮅᮛᮥᮔᮔ᮪ ᮍᮔ᮪ᮒᮤ ᮒᮢᮤᮜᮡᮥᮔᮔ᮪ ᮛᮥᮕᮤᮃᮂ ᮃᮙᮨᮁᮌ ᮓᮤᮏᮦᮊ᮪ ᮊᮛᮧ ᮓᮧᮔᮜ᮪ ᮒᮢᮙ᮪ (Donald Trump) ᮍ᮪ᮌᮝᮦ Board of Piece (ᮘ᮪ ᮇ ᮕ᮪), ᮎᮢᮤᮒᮔᮦ ᮍ᮪ᮌᮧ ᮕᮨᮙ᮪ᮘᮦᮘᮞᮔ᮪ ᮕᮜᮦᮞ᮪ᮒᮤᮔ. ᮄᮞᮢᮆᮜ᮪ ᮙᮦᮜᮥ ᮓᮓᮤ ᮃᮀᮌᮧᮒ, ᮒᮕᮤ ᮜᮥᮎᮥᮔᮦ ᮇᮛ ᮞᮥᮜᮦ ᮅᮞᮢᮆᮜ᮪ ᮘᮧᮙ᮪ᮘᮁᮓᮤᮁ ᮕᮜᮦᮞ᮪ᮒᮤᮔ, ᮊᮘᮦᮂ ᮃᮀᮌᮧᮒ ᮕᮓ ᮙᮨᮔᮨᮀ. ᮙᮤᮛᮤᮞᮦ ᮙᮜᮂ ᮃᮔ ᮘᮧᮎᮂ ᮆᮞ᮪ᮓᮦ (ᮞ᮪ ᮓ᮪) ᮞᮨᮊᮀ ᮍᮓ ᮔᮥᮞ ᮒᮨᮀᮌᮛ ᮒᮤᮙᮥᮁ ᮘᮥᮔᮥᮂ ᮓᮤᮛᮤ ᮃᮙᮨᮁᮌ ᮄᮞᮤᮔ᮪ ᮇᮛ ᮓᮥᮝᮦ ᮘᮥᮊᮥ ᮜᮔ᮪ ᮕᮦᮔ.
ᮞᮜᮤᮚᮔᮦ ᮊᮥᮝᮦ ᮃᮔ ᮙᮔᮤᮀ ᮕᮢᮧᮊᮢᮙ᮪ ᮌᮨᮔ᮪ᮒᮦᮍᮤᮞᮞᮤ, ᮚᮊᮥᮝᮦ ᮍ᮪ᮌᮔ᮪ᮒᮤ ᮃᮒᮕ᮪ ᮞᮦᮀ ᮓᮓᮤ ᮌᮨᮔ᮪ᮓᮦᮀ ᮙᮥᮀ ᮘᮦᮔ᮪ ᮇᮙᮂ ᮊᮒᮧᮔ᮪ ᮜᮥᮝᮤᮂ ᮃᮕᮤᮊ᮪. ᮃᮜᮞᮔᮦ ᮞᮥᮕᮚ ᮜᮥᮝᮤᮂ ᮛᮕᮤ ᮜᮔ᮪ ᮃᮛᮥ ᮓᮤᮓᮨᮜᮨᮀ. ᮔᮍᮤᮀ ᮚᮦᮔ᮪ ᮆᮊᮧᮔᮧᮙᮤ ᮄᮞᮤᮂ ᮃᮍᮦᮜ᮪ ᮜᮔ᮪ ᮃᮊᮦᮂ ᮝᮧᮀ ᮓᮥᮛᮥᮀ ᮓᮥᮝᮦ ᮕᮨᮀᮠᮞᮤᮜᮔ᮪ ᮒᮨᮒᮨᮕ᮪, ᮃᮕ ᮊᮥᮝᮦ ᮓᮓᮤ ᮕᮢᮤᮇᮛᮤᮒᮞ᮪ ᮅᮒᮙ? ᮙᮤᮛᮤᮞ᮪ ᮒᮨᮔᮔ᮪ ᮚᮦᮔ᮪ ᮔ᮪ᮓᮨᮜᮦᮀ ᮊᮠᮔᮔ᮪ ᮊᮚ ᮍᮦᮔᮦ, ᮔᮜᮤᮊ ᮛᮊᮡᮒ᮪ ᮄᮞᮤᮂ ᮘᮥᮒᮥᮂ ᮞᮧᮜᮥᮞᮤ ᮞᮤᮀ ᮜᮥᮝᮤᮂ ᮑᮒ ᮜᮔ᮪ ᮔ᮪ᮓᮞᮁ.
Presiden Bodho
Siki awake dhewek lagi dipimpin wong sing diarani bodho (goblog), sing ora rumangsa yen awake dhewek kuwe bodho lan mulane ora tau gelem sinau. Nanging malah milih nularna kebodhoane marang wong liya. Sing luwih nggumunna, wong-wong pinter nang sakupenge kaya ora masalah digawa mlebu nang kahanan kaya kuwe. Malah ana sing nganthi bangga ngunggah-ungguh karo mbelani apa wae sing dadi kebodhoane pimpinané.
Tembung kuwe diucapna karo mas Tiyo, Ketua BEM sekang Universitas Gadjah Mada, liwat unggahané nang Instagram. Panemune langsung dadi omongan nang endi-endi, ana sing setuju ana sing ora trima. Nanging paling ora, pernyataan kuwe wis mbukak diskusi neng tengah masyarakat babagan kahanan kepemimpinan siki.
Yen miturut panemuku pribadi, ana beneré uga sing diomongna mau. Sajrone masa kepemimpinane, ora pati katon ana owah-owahan gedhe sing ndhasar neng babagan ekonomi. Sing ana mung program-program sing katon rame neng permukaan, nanging dhasaré ora kuwat. Rakyat cilik isih padha ngeluh, rega-rega padha munggah, lan daya tuku padha mudhun.
Siki para pelaku usaha padha ngrasa yen ekonomi ora apik-apik bae. Akeh sing mung bisa bertahan, ora bisa ngembangna usahane kaya gemiyen. Toko-toko sepi, proyek ora mlaku lancar, lan perputaran dhuwit padha alon. Wong dagang cilik nganti gedhe padha nggrundel amarga kahanan ora mesthi.
Pengangguran uga katon nang endi-endi. Bocah-bocah enom sing wis lulus sekolah utawa kuliah akeh sing durung oleh gawean. Nanging sing kerep digarap pemerintah malah program sing ora pati penting. Dudu ora olih nggawe program, nanging kudune sing luwih prioritas ya lapangan kerja lan kestabilan ekonomi.
Ana program Makan Bergizi Gratis sing danane nyedot anggaran gedhe banget. Nanging pelaksanaane dirasa ora tepat sasaran, amarga kabeh siswa, sugih utawa mlarat, padha entuk jatah sing padha. Padahal sing luwih butuh mesthine bocah-bocah sekang keluarga ora mampu. Yen ora diatur nganthi cetha, anggaran gedhe kuwe mung dadi beban tanpa kasil sing maksimal.
Presiden melu urunan nganti trilyunan rupiah amerga dijek Donald Trump nggawe Board of Piece (BOP), critane nggo pembebasan Palestina. Israel Melu dadi anggota, tapi lucune ora suwe Israel bombardir Palestina, Kabeh anggota pada meneng. Mirise malah ana bocah SD sekang Ngada Nusa Tenggara Timur bunuh diri amerga isin ora duwe buku lan pena.
Saliyane kuwe ana maning program gentengisasi, yakuwe ngganti atap seng dadi gendheng mung ben omah katon luwih apik. Alasane supaya luwih rapi lan ayu dideleng. Nanging yen ekonomi isih angel lan akeh wong durung duwe penghasilan tetep, apa kuwe dadi prioritas utama? Miris tenan yen ndeleng kahanan kaya ngene, nalika rakyat isih butuh solusi sing luwih nyata lan ndhasar.