ᮃᮒᮧᮞ᮪ ᮃᮁᮒᮤᮔᮦ ᮔᮀ ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮑᮒᮔᮦ ᮇᮛ ᮕᮓ ᮊᮛᮧ ᮘᮞ ᮏᮝ
Februari 24, 2026
ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮜᮔ᮪ ᮘᮞ ᮏᮝ ᮊᮥᮝᮦ ᮕᮓ-ᮕᮓ ᮞᮥᮌᮤᮂ ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮀ, ᮔᮍᮤᮀ ᮇᮛ ᮊᮘᮦᮂ ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮀ ᮔ᮪ᮓᮥᮝᮦᮔᮤ ᮒᮨᮌᮨᮞ᮪ ᮞᮤᮀ ᮕᮓ. ᮔᮀ ᮒᮔᮂ ᮏᮝ ᮒᮨᮍᮂ ᮜᮔ᮪ ᮏᮝ ᮒᮤᮙᮥᮁ, ᮝᮧᮀ-ᮝᮧᮀ ᮞᮘᮨᮔ᮪ ᮓᮤᮔ ᮍᮀᮌᮧ ᮘᮞ ᮏᮝ, ᮓᮦᮔᮦ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮘᮛᮒ᮪ ᮜᮔ᮪ ᮘᮔ᮪ᮒᮨᮔ᮪ ᮜᮥᮝᮤᮂ ᮃᮊᮢᮘ᮪ ᮍᮀᮌᮧ ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ. ᮞᮔᮓᮡᮔ᮪ ᮘᮦᮓ ᮝᮤᮜᮚᮂ, ᮃᮔ ᮃᮊᮦᮂ ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮀ ᮞᮤᮀ ᮞ᮪ᮝᮛᮔᮦ ᮕᮓ ᮔᮍᮤᮀ ᮒᮨᮌᮨᮞᮦ ᮘᮦᮓ ᮃᮓᮧᮂ. ᮊᮠᮔᮔ᮪ ᮊᮤᮚᮦ ᮊᮨᮛᮨᮕ᮪ ᮔ᮪ᮏᮜᮛᮤ ᮞᮜᮂ ᮕᮠᮙ᮪ ᮔᮦᮊ᮪ ᮇᮛ ᮍᮨᮁᮒᮤ ᮘᮦᮓᮔᮦ.
ᮒᮥᮜᮓᮔᮦ, ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮀ ᮌᮨᮓᮀ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮃᮁᮒᮤᮔᮦ ᮕᮨᮕᮚ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮙᮜᮂ ᮕᮤᮞᮀ. ᮞᮙ᮪ᮕᮦᮃᮔ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮃᮁᮒᮤᮔᮦ ᮞᮤᮊᮤᮜ᮪, ᮓᮦᮔᮦ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮓᮓᮤ ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮀ ᮊᮀᮌᮧ ᮑᮨᮘᮥᮒ᮪ ᮊᮧᮝᮦ. ᮃᮒᮧᮞ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮒᮨᮌᮨᮞᮨ ᮝᮤᮞ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮒᮨᮌᮨᮞᮨ ᮃᮒᮧᮞ᮪ ᮅᮒᮝ ᮊᮨᮛᮞ᮪. ᮃᮛᮦᮊ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮃᮁᮒᮤᮔᮨ ᮘᮊᮜ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮃᮁᮒᮤᮔᮦ ᮘᮧᮎᮂ. ᮃᮙᮤᮞ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮜᮨᮌᮤ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮙᮜᮂ ᮃᮑᮤᮁ.
ᮃᮔ ᮙᮔᮤᮀ ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮀ ᮊᮚ ᮃᮛᮨᮕ᮪ ᮞᮤᮀ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮃᮁᮒᮤᮔᮦ ᮍᮛᮨᮕ᮪-ᮃᮛᮨᮕ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮃᮁᮒᮤᮔᮦ ᮘᮊᮜ᮪. ᮃᮜᮤᮀ-ᮃᮜᮤᮀ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮕᮨᮀᮠᮜᮀ ᮕᮔ᮪ᮓᮍᮔ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮒᮨᮌᮨᮞᮦ ᮔ᮪ᮓᮨᮜᮤᮊ᮪ ᮔᮀ ᮘᮜᮤᮊ᮪ ᮘᮛᮀ. ᮃᮜᮞ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮙᮥᮀ ᮘᮌᮦᮃᮔ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮓᮓᮤ ᮃᮜᮞ᮪ ᮅᮒᮝ ᮠᮥᮒᮔ᮪. ᮃᮜ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮃᮁᮒᮤᮔᮦ ᮔ᮪ᮏᮥᮕᮥᮊ᮪ ᮝᮧᮂ ᮞᮨᮊᮀ ᮝᮤᮒ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮙᮜᮂ ᮒᮨᮌᮨᮞᮦ ᮆᮜᮦᮊ᮪ ᮅᮒᮝ ᮃᮜ. ᮃᮏᮨᮌ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮒᮨᮌᮊ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮒᮨᮒᮨᮕ᮪.
ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮀ ᮃᮘ᮪ᮓᮤ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮃᮁᮒᮤᮔᮦ ᮃᮊᮥ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮙᮜᮂ ᮕᮨᮙ᮪ᮘᮔ᮪ᮒᮥ. ᮅᮛᮀ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮃᮊᮥ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮅᮓᮀ. ᮞᮍᮥ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮔᮞᮤ ᮅᮒᮝ ᮞᮨᮌ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮓᮓᮤ ᮓᮥᮝᮤᮒ᮪ ᮞᮍᮥ. ᮊᮞᮨᮕ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮌᮔ᮪ᮒᮨᮀ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮒᮨᮜᮒ᮪. ᮌᮩᮜᮤᮞ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮃᮚᮥ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮎᮨᮕᮨᮒ᮪. ᮘᮦᮓᮔᮦ ᮊᮤᮚᮦ ᮔᮥᮓᮥᮂᮔ ᮚᮨᮔ᮪ ᮞᮤᮏᮤ ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮀ ᮘᮤᮞ ᮔ᮪ᮓᮥᮝᮦᮔᮤ ᮙᮊ᮪ᮔ ᮞᮤᮀ ᮃᮓᮧᮂ ᮘᮍᮨᮒ᮪ ᮃᮔ᮪ᮒᮛᮔᮨ ᮜᮧᮛᮧ ᮘᮞ.
ᮃᮔ ᮅᮌ ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮀ ᮊᮚ ᮎᮧᮊᮧᮒ᮪ ᮜᮔ᮪ ᮎᮔ᮪ᮓᮊ᮪ ᮞᮤᮀ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮃᮁᮒᮤᮔᮨ ᮔ᮪ᮏᮥᮕᮥᮊ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮓᮓᮤ ᮎᮧᮊᮧᮒ᮪ (ᮌᮤᮌᮤᮒ᮪) ᮜᮔ᮪ ᮑᮨᮊᮨᮜ᮪. ᮊᮨᮞᮨᮜ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮜᮥᮝᮤᮂ ᮙᮛᮀ ᮘᮧᮞᮨᮔ᮪ ᮔᮥᮀᮌᮥ ᮞᮥᮝᮨ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮎᮕᮦᮊ᮪. ᮛᮇᮞ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮆᮔᮊ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮛᮞ. ᮎᮌᮊ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮎᮘᮀ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮕᮨᮑᮀᮌ. ᮓᮨᮙᮨᮊ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮄᮛᮥᮀ ᮇᮛ ᮙᮔ᮪ᮎᮥᮀ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮔ᮪ᮓᮨᮙᮨᮊ᮪ ᮅᮒᮝ ᮑᮨᮔ᮪ᮒᮥᮂ.
ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮀ ᮜᮤᮚᮔᮦ ᮊᮚ ᮜᮨᮙᮥ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮘᮥᮘᮥᮊ᮪ ᮃᮜᮥᮞ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮌᮨᮙᮥᮊ᮪. ᮎᮊᮢ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮒᮔ᮪ᮓ ᮞᮤᮜᮀ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮌᮙᮔ᮪ ᮕᮨᮝᮚᮍᮔ᮪. ᮝᮓᮥᮜ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮍᮕᮥᮞᮤ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮍᮓᮥ. ᮘᮨᮏ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮊᮘᮁ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮘᮨᮏᮧ. ᮛᮨᮌᮨᮓ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮊᮥᮛᮀ ᮈᮔᮊ᮪ ᮘᮓᮔ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮛᮨᮌᮨᮓ᮪ ᮅᮒᮝ ᮊᮧᮒᮧᮁ. ᮘᮦᮓᮔᮦ ᮊᮤᮚᮨ ᮘᮤᮞ ᮍ᮪ᮌᮝᮦ ᮝᮧᮀ ᮊᮌᮦᮒ᮪ ᮔᮦᮊ᮪ ᮇᮛ ᮍᮨᮁᮒᮤ ᮊᮧᮔ᮪ᮒᮦᮊᮦ.
ᮔᮀ ᮕᮥᮀᮊᮞᮔ᮪, ᮃᮔ ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮀ ᮊᮚ ᮘᮑᮥ ᮞᮤᮀ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮃᮁᮒᮤᮔᮦ ᮅᮓᮔ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮘᮑᮥ ᮊᮥᮝᮨ ᮃᮄᮁ. ᮘᮀᮌ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮞᮥᮞᮂ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮛᮥᮙᮀᮞ ᮘᮀᮌ. ᮙᮔᮦᮂ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮊᮧᮝᮦ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮙᮔᮤᮀ. ᮕᮤᮞᮔ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮘᮍᮨᮒ᮪, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮕᮤᮞᮔ᮪ ᮅᮒᮝ ᮞᮨᮕᮤᮞᮔ᮪. ᮜᮔ᮪ ᮘᮥᮓᮜ᮪ ᮔᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮘᮥᮘᮁ, ᮔᮍᮤᮀ ᮔᮀ ᮏᮝ ᮜᮥᮍ. ᮞᮨᮊᮀ ᮃᮒᮥᮞᮔ᮪ ᮒᮥᮜᮓ ᮊᮤᮚᮦ, ᮊᮤᮒ ᮘᮤᮞ ᮑᮝᮀ ᮚᮨᮔ᮪ ᮞᮔᮓᮡᮔ᮪ ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮜᮔ᮪ ᮏᮝ ᮕᮓ-ᮕᮓ ᮞᮨᮊᮀ ᮔᮥᮞᮔ᮪ᮒᮛ, ᮒᮨᮌᮨᮞ᮪ ᮒᮨᮙ᮪ᮘᮥᮍᮦ ᮘᮤᮞ ᮘᮦᮓ ᮃᮓᮧᮂ, ᮙᮥᮜ ᮊᮥᮓᮥ ᮜᮥᮝᮤᮂ ᮍᮒᮤ-ᮃᮒᮤ ᮔᮜᮤᮊ ᮊᮧᮙᮥᮔᮤᮊᮞᮤ ᮃᮔ᮪ᮒᮁ ᮝᮤᮜᮚᮂ.
Basa Sunda lan basa Jawa kuwe padha-padha sugih tembung, nanging ora kabeh tembung nduweni teges sing padha. Nang tanah Jawa Tengah lan Jawa Timur, wong-wong saben dina nganggo basa Jawa, dene nang Jawa Barat lan Banten luwih akrab nganggo basa Sunda. Sanadyan beda wilayah, ana akèh tembung sing swarane padha nanging tegesé beda adoh. Kahanan kiye kerep njalari salah paham nek ora ngerti bedane.
Tuladhane, tembung gedang nang Sunda artine pepaya, nanging nang Jawa malah pisang. Sampean nang Sunda artine sikil, dene nang Jawa dadi tembung kanggo nyebut kowe. Atos nang Sunda tegese wis, nanging nang Jawa tegese atos utawa keras. Arek nang Sunda artine bakal, nanging nang Jawa artine bocah. Amis nang Sunda legi, nanging nang Jawa malah anyir.
Ana maning tembung kaya arep sing nang Sunda artine ngarep-arep, nanging nang Jawa artine bakal. Aling-aling nang Sunda penghalang pandangan, nanging nang Jawa tegesé ndhelik nang balik barang. Alas nang Sunda mung bagean, nanging nang Jawa dadi alas utawa hutan. Ala nang Sunda artine njupuk woh sekang wit, nanging nang Jawa malah tegesé elek. Ajeg nang Sunda tegak, nanging nang Jawa tetep.
Tembung abdi nang Sunda artine aku, nanging nang Jawa malah pembantu. Urang nang Sunda aku, nanging nang Jawa udang. Sangu nang Sunda nasi, nanging nang Jawa dadi dhuwit sangu. Kasep nang Sunda ganteng, nanging nang Jawa telat. Geulis nang Sunda ayu, nanging nang Jawa cepet. Bedane kiye nuduhna yen siji tembung bisa nduweni makna sing adoh banget antarane loro basa.
Ana uga tembung kaya cokot lan candak sing nang Sunda artine njupuk, nanging nang Jawa dadi cokot (gigit) lan nyekel. Kesel nang Sunda luwih marang bosen nunggu suwe, nanging nang Jawa capek. Raos nang Sunda enak, nanging nang Jawa rasa. Cagak nang Sunda cabang, nanging nang Jawa penyangga. Demek nang Sunda irung ora mancung, nanging nang Jawa ndemek utawa nyentuh.
Tembung liyane kaya lemu nang Sunda bubuk alus, nanging nang Jawa gemuk. Cakra nang Sunda tandha silang, nanging nang Jawa gaman pewayangan. Wadul nang Sunda ngapusi, nanging nang Jawa ngadu. Beja nang Sunda kabar, nanging nang Jawa bejo. Reged nang Sunda kurang enak badan, nanging nang Jawa reged utawa kotor. Bedane kiye bisa nggawe wong kaget nek ora ngerti konteksé.
Nang pungkasan, ana tembung kaya banyu sing nang Sunda artine udan, nanging nang Jawa banyu kuwe air. Bangga nang Sunda susah, nanging nang Jawa rumangsa bangga. Maneh nang Sunda kowe, nanging nang Jawa maning. Pisan nang Sunda banget, nanging nang Jawa pisan utawa sepisan. Lan budal nang Sunda bubar, nanging nang Jawa lunga. Sekang atusan tuladha kiye, kita bisa nyawang yen sanadyan basa Sunda lan Jawa padha-padha sekang Nusantara, teges tembungé bisa beda adoh, mula kudu luwih ngati-ati nalika komunikasi antar wilayah.